Bir zamanlar başörtüsü, Türkiye siyasetinin en hararetli tartışmalarından biriydi. Meydanlarda başörtüsüne özgürlük eylemleri yapılırken, kürsülerden yasaklara karşı çıkılıyor, başörtülü kadınların eğitim hakkı üzerinden siyasi mücadele yürütülüyordu. Başörtüsü yalnızca bir kıyafet değil; inancın, kimliğin, özgürlüğün ve insan onurunun sembolü olarak anlatılıyordu.
Bugün ise Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin eğitim kurumlarına alınmadığına ilişkin haberler gündeme geliyor. Peki, geçmişte başörtüsü özgürlüğünü siyasi mücadelesinin merkezine yerleştiren bugünün iktidarı, benzer bir hak tartışması karşısında neden aynı kararlılıkla konuşmuyor?
Daha da önemlisi, Azerbaycan için “Tek millet, iki devlet” diyen; Filistin ve Gazze söz konusu olduğunda ise “din kardeşliği” söylemini öne çıkaran siyasi anlayışın, inanç ve özgürlük meselesindeki tutarlılığı nasıl değerlendirilmeli?
Mesele ne Azerbaycan’ı hedef almak ne de Filistin’e gösterilen dayanışmayı sorgulamaktır. Mesele, Dini siyasetin merkezine oturtanların siyasi çıkarlar değiştiğinde hak ve özgürlükler karşısındaki hassasiyetin de değişip değişmediğini sorgulamaktır.
Dün başörtüsü için meydanlarda olanlar, bugün iktidarda neden sessiz?
Bugün geçmişte bu yasaklara ‘‘din’’ bakış açısıyla karşı çıkanların Azerbaycan’daki gelişmeler karşısındaki tutumu da aynı ölçütle değerlendirmelidirler.
Azerbaycan’da okul kıyafeti düzenlemeleri çerçevesinde başörtülü öğrencilerin sınıflara alınmadığına ilişkin haberler, din ve vicdan özgürlüğü ile eğitim hakkı bakımından ciddi sorular doğuruyor. Ankara’nın resmî söyleminde Azerbaycan’la ilişkileri gözeten temkinli bir yaklaşım öne çıkıyor.
Elbette devletlerarasındaki ilişkilerde diplomatik hassasiyetler vardır. Lakin geçmişte bir hakkı güçlü biçimde özellikle dini referansla savunmuş olan bugünün siyasi iktidarı, aynı hak başka bir ülkede tartışma konusu olduğunda hangi ilkeleri esas aldığını resmi politikasını açıklaması ve iktidara taşıyan geçmişine sahip çıkması beklenir.
Çünkü özgürlük, yalnızca savunulması siyasi açıdan avantajlı olduğunda hatırlanacak bir değer değildir.
Bir hak, siyasi bedeli olmadığı zaman savunuluyorsa bunun adı ilkesel tutarlılık mıdır, yoksa siyasi tercihe bağlı bir söylem midir?
Azerbaycan’a “Tek millet, iki devlet”, Filistin’e “din kardeşliği”
Türkiye’nin Azerbaycan’la ilişkileri “Tek millet, iki devlet” sözüyle ifade ediliyor. Bu söylem, iki ülke arasındaki tarihsel, kültürel, dilsel, dinsel ve siyasi yakınlığı anlatıyor.
Filistin ve Gazze söz konusu olduğunda ise Türkiye’deki siyasi söylemde din kardeşliği, ümmet bilinci ve Müslüman halklarla dayanışma vurgusu öne çıkıyor. Neden Azeriler ümmetin evlatları değimlidir?
Her iki yaklaşımın da kendi tarihsel ve toplumsal temelleri olabilir. Ancak burada gözden kaçırılmaması gereken bir nokta bulunuyor: Bu söylemler, insan hakları karşısındaki sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Azerbaycan için “Tek millet, iki devlet” diyen bir siyasi anlayış, kardeşlik ilişkilerini yalnızca stratejik ve diplomatik çıkarlar üzerinden mi değerlendirmelidir? Bu yakınlık, gerektiğinde karşılıklı saygı çerçevesinde ve diplomatik bir dille hak ve özgürlükler konusunda resmi görüş bildirebilmeyi de kapsamalıdır.
Dini siyaset merkezine oturtanların Azerbaycan’ın egemenliğine saygı göstermekle birlikte, oradaki her uygulamayı eleştiriden muaf tutmak anlamında görmemelidir. İki ülke arasındaki dostluk, insan hakları konusunda soru sormayı veya kaygı belirtmeyi yasaklayan bir ilişki biçimine dönüşmemelidir.
Aynı şekilde Filistin halkına din kardeşliği üzerinden dayanışma göstermek de dinî özgürlükleri yalnızca belirli coğrafyalarda savunmak için gerekçe olamaz.
Millet kardeşliği siyasi eleştiriyi yasaklamaz; din kardeşliği de insan haklarını seçici biçimde savunmayı haklı çıkarmaz.
Burada Azerbaycan ile Filistin’in koşullarını birbirine eşitlemekten söz etmiyorum. İki coğrafyanın tarihleri, siyasi koşulları ve yaşadıkları sorunlar farklıdır. Sorgulanan, Türkiye’deki iktidarın her iki konuda kullandığı söylemler ile hak ve özgürlükler karşısındaki yaklaşımıdır.
Gazze için yükselen vicdan, Bakü için de konuşabilmeli
Gazze’deki insani dram karşısında ses yükseltmek, sivillerin yaşam hakkını savunmak ve Filistin halkının uğradığı haksızlıklara karşı çıkmak son derece önemli bir meseledir.
Ancak insan haklarının evrenselliği, yalnızca belirli bir halkın acısı karşısında değil, farklı koşullarda ortaya çıkan hak ihlalleri karşısında da sınanır.
Gazze’de insanların yaşam hakkı savunuluyorsa, başka yerlerde insanların eğitim hakkı da savunulmalıdır. Filistin halkının onuru ve özgürlüğü önemseniyorsa, başka coğrafyalardaki insanların din ve vicdan özgürlüğü de aynı insan hakları anlayışı içinde değerlendirilmelidir.
Burada soruguladığım, Gazze için neden konuşulduğu değil; Gazze için savunulan adalet anlayışının Bakü’deki başörtüsü tartışması karşısında neden aynı açıklıkla ifade edilmediğidir.
Bir insanın başörtüsü nedeniyle eğitim hakkının kısıtlanması, yalnızca dinî bir tartışma değildir. Aynı zamanda eğitim hakkı, ayrımcılık yasağı ve bireysel özgürlükler meselesidir.
Bu nedenle Türkiye’de dinî değerleri siyasi söyleminin merkezine yerleştiren bir iktidarın, Azerbaycan’daki bu tartışmaya resmi yaklaşımı kamuoyu tarafından bilinmelidir.
Gazze’ye sahip çıkmakla Azerbaycan’daki öğrencilerin haklarını savunmak arasında bir tercih yapmak zorunda olmasanızda. İki mesele de kendi koşulları içinde değerlendirilmeli; insan hakları ilkeleri her ikisinde de göz önünde tutulmalıdır.
İnanç mı, siyasi çıkar mı?
İşte asıl tartışma burada başlıyor.
Geçmişte başörtüsü yasaklarına karşı mücadele eden bir siyasi hareket, bu mücadeleyi din ve vicdan özgürlüğü üzerinden temellendirmişse ve iktidarda ise bugün de aynı özgürlüğün evrenselliğini savunmalıdır.
Azerbaycan’la ilişkilerin zarar görmemesi için diplomatik bir dil tercih edilebilir. Ancak temel haklar konusundaki ilkelerin belirsizleşmesini gerektirmez.
Aksi hâlde kamuoyunun şu soruyu sorması kaçınılmazdır: Başörtüsü özgürlüğü gerçekten evrensel bir hak olarak mı savunulmuştur, yoksa belirli bir dönemin siyasi mücadelesinin parçası olarak mı öne çıkarılmıştır?
Siyasi iktidarlar, yalnızca geçmişte söyledikleri sözlerle değil, bugün karşılaştıkları sınavlarda ortaya koydukları tutumlarla da değerlendirilir.
Dinî değerleri savunduğunu söyleyen bir iktidarın sorumluluğu, yalnızca kendi seçmeninin hassasiyetlerine cevap vermek değildir. Aynı zamanda bu değerlerin siyasi çıkarlarla çatıştığı durumlarda da ne ölçüde korunabildiğini göstermektir.
İnanç, siyasi çıkarlarla çatıştığında sessizliğe terk ediliyorsa, sorgulanması gereken insanların inancı değil, siyasetin ilkesel tutarsızlığıdır.
Özgürlük, yalnızca bizim gibi düşünenlerin hakkı değildir
Başörtülü bir kadının inancını yaşama hakkı ne kadar önemliyse, başını örtmek istemeyen bir kadının tercihi de o kadar önemlidir. İnançlı bir öğrencinin eğitim hakkı korunmalıdır; aynı şekilde farklı inançlara sahip olanların ve hiçbir dine inanmayanların hakları da güvence altında olmalıdır.
Benim için mesele, yalnızca başörtüsünü savunmak değildir. Mesele, insanların kendi hayatları hakkında karar verebilme özgürlüğünü kabul etmektir.
Başörtülü öğrenciyi eğitimden dışlayan bir uygulama nasıl sorgulanmalıysa, başörtüsü takmayan kadınları inançları veya tercihleri nedeniyle baskı altına alan anlayış da aynı şekilde sorgulanmalıdır.
Özgürlük, bir siyasi hareketin kendi toplumsal kesimi için talep ettiği ayrıcalık değildir. Herkes için geçerli olması gereken bir haktır.
Türkiye’deki dinî muhafazakâr çevrelerin tamamını aynı tutum içinde değerlendirmek de doğru olmaz. Azerbaycan’daki uygulamayı eleştiren farklı siyasi ve toplumsal aktörler vardır. Bu nedenle eleştirinin hedefi, bütün bir inanç topluluğu değil; belirli siyasi tutumlar ve bu tutumların ortaya çıkardığı sorundur.
Ancak dinî söylemi siyasal iktidarının önemli bir dayanağı hâline getiren bir yönetimin, savunduğu ilkeler konusunda topluma karşı daha güçlü bir açıklama sorumluluğu bulunmaktadır.
2 devlet tek millet söylemi, adaletin önüne geçmemeli
Azerbaycan için “Tek millet, iki devlet” diyen; Filistin için din kardeşliğini öne çıkaran Türkiye’deki siyasi iktidarın önünde açık bir soru duruyor:
Başörtüsü özgürlüğü, yalnızca Türkiye’deki siyasi mücadelenin konusu olduğu zaman mı önemlidir? Yoksa aynı özgürlük, diplomatik ilişkilerin hassaslaştığı başka bir ülkede de savunulması gereken temel bir hak mıdır?
Azerbaycan’la dostluk ilişkilerini korumak elbette mümkündür. Filistin halkıyla dayanışma göstermek de mümkündür. Ancak bu iki ilişki biçimi, insan haklarını değerlendirmek için kullanılan ortak ölçütleri ortadan kaldırmamalıdır.
Çünkü dostluk, her uygulamayı onaylamak değildir. Din kardeşliği, yalnızca kendi tabanından olanların haklarını savunmak değildir. İnanç da siyasi çıkarların uygun gördüğü yerde hatırlanacak bir söyleme indirgenmemelidir.
Gazze’de dini hassasiyetle adalet istemek başka yerlerde adaleti görmezden gelmeyi gerektirmez. Bakü’de başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını savunmak, Azerbaycan’ın egemenliğini reddetmek anlamına da gelmez.
Aşağıda ki sorularımın muhatabı Azerbaycan devleti halkı ve Filistin halkı da değildir. Muhatap, kendi siyasi söylemini ve geçmişte savunduğu değerleri bugün de tutarlı biçimde savunması beklenen iktidardır.
Dün başörtüsü için özgürlük isteyenler, bugün de aynı özgürlüğün arkasında durabiliyor mu? Azerbaycan’la kardeşlik söylemini kullananlar, bu kardeşliğin hak ve özgürlükler konusunda ne anlama geldiğini açıklayabiliyor mu? Filistin için din kardeşliğini vurgulayanlar, adaleti evrensel bir ilke olarak ele alabiliyor mu?
Çünkü inancın samimiyeti, yalnızca ne zaman konuştuğumuzla değil, konuşmanın siyasi açıdan zorlaştığı zamanlarda ilkelerimizden vazgeçmememizle ölçülür.
Adalet, yalnızca işimize geldiği için talep edildiğinde eksik kalır. Özgürlük, yalnızca siyasi çıkarlarımızla örtüştüğünde savunulduğunda anlamını yitirir.
Ve insan hakları, ancak herkes için savunulduğunda gerçekten evrensel olur.
Dün başörtüsü siyasi mücadeleye güç kazandırırken temel bir hak olarak savunuluyor, bugün ise diplomatik ilişkileri zorlayabileceği düşüncesiyle geri plana itiliyorsa sorun başörtüsünde değil, siyasetin tutarsızlığındadır.
İnanç ve kardeşlik söylemleri siyasi kazanç sağladıkları zaman hatırlanıp zor zamanlarda geri çekiliyorsa geriye ilkeler değil, siyasi hesaplar kalır. Bir dava savunucusunun sınavı, yalnızca kendi çıkarına uygun olduğunda konuşmak değil; savunduğu değerleri zorlandığında da açıklıkla sahiplenmektir.
Çünkü ilke, çıkarla çatıştığında terk ediliyorsa artık ilke olmaktan çıkar; süslü siyasi söyleme dönüşür.
Halktan kopan yönetim, halk adına yönetme iddiasını sorgulamalıdır!
“Kendimizi de kentimizi de biz yönetiyoruz” sloganı, yalnızca bir seçim sloganı değil; halka verilmiş bir sorumluluk sözüdür. Bu sözün gerçek anlamı, halkın karar süreçlerine katılması, yöneticilerin halka hesap vermesi ve kentin imkânlarının halkla birlikte, halkın yararına kullanılmasıdır.
Peki, bu anlayışın pratikteki karşılığı nedir?
Gençlerimiz tuzaklara çekilirken, Halkımız işsizlikle, yüksek kiralarla, geçim sıkıntısıyla ve altyapı sorunlarıyla mücadele ederken yönetim ile halk arasında mesafe oluşuyorsa burada ciddi bir çelişki var demektir. Çünkü halkçı belediyecilik, yalnızca halkın arasında görünmek değil, halkın sorunlarına çözüm üretmek ve halkla birlikte yönetmektir.
Belediye eşbaşkanları, meclis üyeleri ve yöneticiler halkın üzerinde bir makamın sahipleri değil; halka hizmet etmekle yükümlü kamu görevlileri, aynı zamanda halkın hizmetkârlarıdır. Hiçbir makam, hiçbir unvan ve hiçbir siyasi sorumluluk kimseye üstenci davranma, eleştiriden kaçma veya kendisini halktan ayrı görme hakkı vermez.
Halkın mücadelesiyle kazanılan makamlar, halktan uzaklaşma ayrıcalığı değil, halkla daha fazla iç içe olma sorumluluğu getirir.
SÖYLEM DEĞİL, SOMUT ÇÖZÜM!
Halkın mücadelesiyle kazanılan makamlar, halktan uzaklaşmanın değil, halka daha fazla iç içe olma sorumluluğunu getirir.
112 bin iş başvurusunun gündeme geldiği bir kentte yalnızca belediyenin herkesi işe alamayacağını söylemek yeterli değildir. Elbette belediyelerin imkânları ve istihdam kapasitesi sınırlıdır. Ancak yerel üretimi geliştirmek, yeni iş alanlarının oluşmasına katkı sunmak, kadın kooperatiflerini desteklemek ve gençlerin meslek edinerek istihdama katılmasını sağlamak için daha kapsamlı politikalar üretilebilir.
Aynı şekilde, dar gelirli yurttaşların barınma sorunu karşısında sosyal konut ve düşük kiralı belediye konutları için uygulanabilir projeler geliştirilebilir. Altyapı, ulaşım, temizlik ve sosyal destek sorunları pilot mahalle olarak ele alınabilir; belirlenen hedefler, bütçeler ve uygulama takvimleri halka açıklanabilir.
Belediyeler her sorunu tek başına çözemez. Ancak kendi yetki ve imkânları dâhilinde yapabileceklerini hayata geçirmek, diğer kurumlarla iş birliği yapmak ve sonuçları halka açıklamak zorundadır.
DEM Partinin yıllardır savunduğu mücadele ve halkçı yönetim anlayışının gereği de budur: Kaynakların nasıl kullanıldığını, hangi sorunlara öncelik verildiğini ve verilen sözlerin ne ölçüde yerine getirildiğini halka açık biçimde ortaya koymak.
Halkın ihtiyacı, sorunlarının yalnızca dinlenmesi değil; çözüm için harekete geçilmesi ve sonuç alınmasıdır.
HALK BULUŞMALARI, SORUNLARI ERTELEME TOPLANTILARINA DÖNÜŞMEMELİ!
Halk buluşmaları elbette önemlidir. Ancak bu buluşmalar, yurttaşların taleplerini dile getirip yöneticilerin dinlediği toplantılar ‘‘halkımızla iç içeyiz’’ gösterisi olarak kalmamalıdır. Dile getirilen sorunlar kayıt altına alınmalı, çözüm için sorumlu birimler belirlenmeli ve ilerleme kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
Halk yalnızca dinleyen veya talepte bulunan taraf olmamalı; kararların oluşturulmasına katılabilmeli, uygulamaları izleyebilmeli ve gerektiğinde yöneticileri eleştirebilmelidir. Demokratik mekanizmalar aracılığıyla hesap sorabilmeli, yönetimin değişmesini talep edebilmelidir.
Çünkü halkı dinlemek başka, halkla birlikte yönetmek başkadır.
HALKIN MAKAMLARINDAN KENDİLERİNE KÜÇÜK SALTANATLAR KURANLAR TÜREMEMELİ!
Bir de kendilerini vazgeçilmez görmeye başlayan, makama geldikten sonra halkla arasına görünmez duvarlar ören, eleştiriyi kişisel mesele hâline getiren üstenci kralcıklar türememelidir.
Halkın iradesiyle göreve gelen hiç kimse, o iradenin sahibiymiş gibi davranamaz. Makamlar geçicidir; halka karşı sorumluluk ise görevin ayrılmaz parçasıdır.
Hiç kimse bulunduğu makamı kişisel itibarını büyütmenin, çevresine ayrıcalık sağlamanın veya gelecekteki ikbalini güvence altına almanın aracı olarak görmemelidir. Halkın mücadelesiyle elde edilen kazanımlar, kişisel saltanatların değil, ortak yaşamın ve toplumsal özgürleşmenin hizmetinde olmalıdır.
Benim derdim kişisel hesaplaşma değildir. Halkıma hizmet eden, halkın sorunlarını çözmek için emek veren herkes benim için değerlidir. Ancak halka hizmet edenleri takdir etmekle, yanlışları eleştirmek birbirine zıt değildir.
Tam tersine, halkçı anlayışın güçlenmesi için eleştiriye ihtiyaç vardır. Eleştiri düşmanlık, sorgulama saygısızlık, hesap sormak da karşıtlık olarak görülmemelidir. Hiç kimse siyasi kimliğinin, geçmişte verdiği mücadelenin veya taşıdığı unvanın arkasına sığınarak eleştiriden muaf olduğunu düşünmemelidir.
GERÇEK BAĞLILIK, YANLIŞLARI GÖRMEZDEN GELMEK DEĞİL; ORTAK MÜCADELEYE ZARAR VEREN YANLIŞLARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEMEKTİR.
“Kendimizi de kentimizi de biz yönetiyoruz” diyorsak halk yalnızca seçim dönemlerinde değil, yönetimin her aşamasında söz sahibi olmalıdır. Halkın iradesi seçimden seçime hatırlanan bir yetki değil, her gün gözetilmesi gereken bir sorumluluktur.
Halka rağmen halkçılık olmaz. Halktan koparak demokratik yönetim kurulmaz. Hiçbir yönetici kendisini halkın üzerinde göremez.
Unutmayın: Halk, yöneticilerin tebaası değil, yönetimin gerçek sahibidir. Makamlar kişisel ikbal için değil, halka hizmet için vardır. Görev süresi sona erdiğinde kendi ikbalini güvence altına almış olmayı başarı sayan değil, halka hizmet etmiş olmanın vicdani huzurunu taşıyan bir anlayışa ihtiyacımız var.
Çünkü mesele yalnızca kendimizi ve kentimizi yönettiğimizi söylemek değil, bu iddianın gereğini her gün yerine getirmektir.
Sözde halkın iktidarı değil, pratikte halkın iradesi!
İl ve ilçe örgütlerinde yıllarını veren emekçiler geçim derdiyle boğuşurken, ilçe yönetimleri temel giderlerini karşılamakta zorlanırken Yerel Yönetimler Tutum Belgenizle neyi amaçlıyorsunuz?
DEM Parti’nin 8–9 Haziran 2026 tarihlerinde Diyarbakır’da gerçekleştirdiği Demokratik Yerel Yönetimler Konferansı’nda Tutum Belgesi yenilendi. Belediyelerde işe alımlarda ‘‘kura, liyakat, fırsat eşitliği, şeffaflık ve hesap verebilirlik’’ ilkeleri öne çıkarıldı. Seçilmişler ve yerel yönetim kurullarında görev alanlarla ilgili yakınlık ilişkilerine dayalı ayrıcalıkları sınırlayan hükümler de kamuoyuna yansıdı!.
TABAN FERYAT FİGAN EDİYOR LAKİN AĞIR MEVZULARA GİRMEDEN OLUMLU ELEŞTİRİSEL YAZMAYA ÇALIŞACAM…
Peki, bu ilkeler yalnızca belediye kapısından içeri girerken mi hatırlanacak? Parti örgütlerinin kapısından içeri girildiğinde emek, adalet ve eşitlik ilkeleri neden aynı açıklıkla tartışılmıyor? Parti yöneticileri ve örgüt faaliyetlerinde kapı kapı dolaşarak çalışan, eylem ve programların duyurulmasını sağlayan emekçilerin nasıl geçindiğini, hangi ekonomik koşullarda yaşadığını hiç düşünüyor musunuz?
Asıl mesele tam da burada başlıyor.
ÖRGÜTÜN YÜKÜNÜ TAŞIYANLAR NEDEN GÖRÜNMEZ?
Bir siyasi partinin gücü yalnızca belediye başkanlıklarıyla, meclis üyelikleriyle veya seçim dönemlerinde açıklanan oy oranlarıyla ölçülemez. O gücün arkasında yıllarca çalışan, mahalle mahalle dolaşan, seçim çalışmalarında sorumluluk üstlenen, örgütsel faaliyetleri sürdüren ve çoğu zaman kişisel imkânlarını seferber eden insanlar vardır.
İl ve ilçe örgütlerinde emek veren çalışanların ekonomik koşulları, çalışma güvenceleri ve emeklerinin karşılığı ciddi biçimde ele alınmalıdır. Bu insanlar yalnızca seçim dönemlerinde hatırlanacak, seçim bittikten sonra kendi geçim sorunlarıyla baş başa bırakılacak kişiler değildir.
Parti tabanında dile getirilen eleştirilerden biri de örgütün yükünü taşıyan bazı çalışanlar ekonomik zorluklarla mücadele ederken imkânlara erişimde adalet ve eşitlik konusunda soru işaretlerinin oluşmasıdır. Görev ve sorumluluk üstlenen insanların ekonomik sorunları görmezden gelinirken, bazı kişilerin imkânlara erişimde daha avantajlı olduğu yönündeki iddialar da tabandaki rahatsızlığı artırmaktadır.
Bu iddialar görmezden gelinerek sorun çözülemez. İlgili kurulların sorumluluğu, eleştirileri susturmak değil; şeffaf biçimde incelemek, varsa aksaklıkları gidermek ve kamuoyuna somut cevaplar vermektir.
DEM Parti’nin yerel yönetim anlayışında savunulan eşitlik, liyakat ve hesap verebilirlik ilkeleri yalnızca kamuoyuna açıklanan belgelerde kalmamalıdır. Bu ilkelerin örgütün kendi işleyişinde de karşılığını bulması gerekir.
Parti tabanında dile getirilen kayırmacılık iddiaları karşısında şu sorular açıkça yanıtlanmalıdır:
Görev ve imkân dağılımında hangi nesnel ölçütler uygulanıyor?
Parti örgütlerinde emek veren çalışanların ekonomik ve sosyal hakları nasıl korunuyor?
Benzer sorumluluklar üstlenen kişiler arasında farklı uygulamalar varsa bunların gerekçeleri nelerdir?
İşe alım ve görev dağılımında kişisel yakınlıkların etkili olduğu yönündeki iddialar nasıl araştırılıyor?
İl ve ilçe örgütlerinin ekonomik sorunları hangi mekanizmalarla çözülüyor?
İlçe örgütlerine kendi giderlerini kendilerinin karşılaması gerektiğini söylemek, gerekli kurumsal destek ve denetim mekanizmaları oluşturulmadığında, sorumsuzluğa ve keyfî uygulamalara açık bir alan bırakmıyor mu?
Bu soruların sorulması partiye karşı olmak değil, savunulan ilkelerin hayata geçirilmesini istemektir.
Kayırmacılık olduğu yönündeki iddialar bağımsız, tarafsız ve şeffaf bir incelemeyle açıklığa kavuşturulmalıdır. Hiç kimse kanıtlanmamış iddialar üzerinden suçlanmamalı; ancak hiçbir iddia da yalnızca rahatsızlık yaratıyor diye görmezden gelinmemelidir. Bütün başvuruların ve kararların eşit ölçütlerle değerlendirilmesi sağlanmalıdır.
Aksi hâlde adalet söylemi ile örgüt pratiği arasındaki mesafe büyümeye devam eder.
İLÇE YÖNETİMLERİ TEMEL GİDERLERİNİ KARŞILAYAMIYORSA KİM SORUMLULUK ALACAK?
Bir diğer önemli sorun, ilçe örgütlerinin ekonomik sürdürülebilirliğidir. İlçe yönetimleri kira, elektrik, iletişim, ulaşım ve diğer zorunlu örgütsel giderleri karşılamakta zorlanıyorsa bu durumu yalnızca yerel yöneticilerin kişisel sorunu olarak değerlendiremeyiz.
Burada sorulması gereken, bu giderlerin hangi kaynaklardan, hangi kurallarla ve hangi denetim mekanizması altında karşılanacağıdır.
İlçe örgütlerinin temel faaliyetlerini sürdürebilmesi için adil, şeffaf ve sürdürülebilir bir destek modeli oluşturulmalıdır. Destekler kişisel ilişkilere, yöneticilerin yakınlığına veya keyfî tercihlere göre değil; örgütlerin gerçek ihtiyaçlarına, faaliyet düzeylerine ve önceden belirlenmiş nesnel ölçütlere göre dağıtılmalıdır.
Bütün örgütlerin ekonomik koşulları aynı olmayabilir. Bu nedenle adalet, her ilçeye mutlaka aynı miktarın verilmesi değil; ihtiyaçların nesnel ölçütlerle belirlenmesi, kaynakların adil dağıtılması ve harcamaların denetlenmesidir.
İlçe yönetimlerinin zorunlu giderlerini karşılayabilmesi, yalnızca örgütsel faaliyetlerin devamı açısından değil, çalışanların üzerindeki ekonomik yükün azaltılması açısından da önemlidir. Kurumsal destek mekanizmaları bulunmadığında sorumluluğun kişisel fedakârlıklara bırakılması, hem sürdürülebilirlik hem de hesap verebilirlik bakımından ciddi sorunlar doğurabilir.
Demokratik siyaset yalnızca halktan fedakârlık istemek değildir. Örgütün kendi emekçilerine ve yerel yapılarına karşı da sorumluluk üstlenmesidir.
YEREL YÖNETİMLER KURULU KENDİ UYGULAMALARINI DA AÇIKLAMALIDIR
DEM Parti Demokratik Yerel Yönetimler Kurulunun 2026 tarihli Tutum Belgesi’yle belediyelerde işe alım süreçlerinde daha adil ve şeffaf bir yaklaşım hedeflediği kamuoyuna yansımıştır. Bu ilkelerin uygulamada nasıl karşılık bulduğu da kamuoyu tarafından izlenebilmelidir.
Ancak yerel yönetim politikalarının güvenilirliği yalnızca kuralların açıklanmasıyla değil, uygulamaların sonuçlarının gösterilmesiyle ölçülür.
Bu nedenle ilgili kurul ve komisyon şu konularda düzenli açıklama yapmalıdır:
Yeni işe alım ilkeleri hangi belediyelerde, nasıl uygulanıyor?
Kura, liyakat ve fırsat eşitliği mekanizmaları nasıl denetleniyor?
Yakınlık ilişkilerine dayalı ayrıcalık iddiaları hangi ölçütlerle ve ne kadar ciddiyetle inceleniyor?
İl ve ilçe örgütlerinde çalışanların ekonomik sorunlarına yönelik bir destek ve güvence modeli bulunuyor mu?
İlçe örgütlerinin zorunlu giderlerini karşılamaya yönelik ortak bir finansman ve denetim sistemi oluşturulacak mı?
Bu soruların yanıtlanması, yalnızca eleştirilerin giderilmesine değil, örgüt içindeki güvenin güçlendirilmesine de katkı sağlayacaktır. Amaç yeni bir ayrıcalık alanı yaratmak değil, mevcut imkânların adil ve hesap verebilir biçimde kullanılmasını sağlamaktır.
ÖRGÜT EMEKÇİLERİ YALNIZCA SEÇİM DÖNEMLERİNİN İNSAN KAYNAĞI DEĞİLDİR
İl ve ilçe örgütlerinde emek veren insanların ekonomik mağduriyetleri, görev ve imkân dağılımına ilişkin soru işaretleri ve temel örgüt giderleri çözüm beklerken, bu meselelerin gündeme getirilmesini kişisel hesaplaşma olarak görmek doğru değildir.
DEM Parti’nin yerel yönetimlerde savunduğu eşitlik, liyakat, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri, parti tabanının dile getirdiği sorunlar karşısında da sınanmalıdır. Bu ilkeler yalnızca belediyelerde değil, örgütsel işleyişte ve kaynakların dağıtımında da esas alınmalıdır.
DEM Parti Demokratik Yerel Yönetimler Kuruluna ve ilgili komisyona açık çağrımızdır: Örgüt emekçilerinin sorunlarını dinleyin, kayırmacılık iddialarını şeffaf biçimde inceleyin, ilçe örgütlerinin zorunlu giderleri için adil ve sürdürülebilir bir destek mekanizması oluşturun. Alınan kararları ve atılan adımları parti tabanıyla ve kamuoyuyla paylaşın.
Çünkü adalet yalnızca başkalarından talep edildiğinde anlamlı değildir. İnsan, önce savunduğu ilkeleri kendi pratiğinde gösterebilmelidir.
Örgüt emekçisinin emeği görünmez, ilçe örgütünün ekonomik sorunları çözümsüz ve imkân dağılımı tartışmalı kaldığı sürece, en kapsamlı tutum belgesi bile tek başına güven oluşturmaya yetmez.
Mesele yalnızca bir tutum belgesi yayımlamak değil, o belgede savunulan ilkeleri hayata geçirirken kendi emekçilerinin hakkını da korumaktır.
Not: Bir sonraki yazımda eşbaşkanların halk buluşmasını ele alacağım …
Yazı dizimin 3. Ve son bölümünde kırıcı ayrıştırıcı şeyler yazmayacağım. Lakin bu demek değildir ki Diyarbakır barosunda sorunlar yok.
Diyarbakır Barosu seçim sürecinde artık en temel soruya gelmiş bulunuyoruz:
Baro ne için vardır?
Bir makam için mi?
Bir kariyer basamağı için mi?
Bir kişisel prestij alanı için mi?
Yoksa avukatların ortak meslek örgütü olarak mesleğin onurunu, bağımsızlığını ve haklarını korumak için mi?
Cevap aslında çok açık.
Baro Adaletin önemli bölümlerinden biri olan savunma kurumunun birlik örgütüdür.
BARO KİMSENİN SIÇRAMA TAHTASI DEĞİLDİR
Baro yönetiminde görev almak elbette önemli ve onurlu bir sorumluluktur.
Ancak Baro yönetimi; kişisel kariyer planlamasının, mevki ve makam arayışının, kişisel prestij hesabının veya gelecekteki başka görevler için bir referans alanının basamağına dönüştürülmemelidir.
Baroda görev almak;
“Buradan sonra hangi makama geçerim?”
sorusunun cevabı olmamalıdır.
Asıl soru:
“Ben bu kuruma ne katabilirim?” olmalıdır.
Çünkü Baro üyelerinin verdiği oy, bir kişiye kişisel kariyer kartviziti olsun diye verilmez. O oy; savunmanın bağımsızlığı, avukatın hakkı, genç avukatın geleceği, deneyimli avukatın mesleki güvencesi ve vatandaşın adalete erişimi için verilir. Baroyu kişisel mevki ve makam arayışının basamağı olarak gören anlayışın kesin sorgulanması gerekiyor. Baro yönetiminde görev almak, kişisel kariyerin bir durağı değil; mesleğe karşı üstlenilmiş bir sorumluluktur.
BARONUN ÜZERİNDE HİÇBİR KİŞİ, GRUP VEYA KLİK OLAMAZ
Bir Baro yönetimi bütün üyelerin yönetimidir. Sadece kendisini destekleyenlerin değil. Sadece belirli bir çevrenin değil. Sadece belirli bir grubun değil. Bütün avukatların yönetimidir. Bu nedenle yönetim anlayışında liyakat ve eşitlik esas alınmalıdır. Bir avukatın hangi gruba yakın olduğu değil, mesleki yeterliliği ve emeği önem taşımalıdır.
Tarafsız kalan avukat yalnız bırakılmamalıdır.
Eleştiren avukat dışlanmamalıdır.
Farklı düşünen avukat düşmanlaştırılmamalıdır.
Çünkü meslek örgütü olmanın anlamı tam da burada ortaya çıkar:
Farklılıkların üzerinde ortak bir meslek çatısı kurabilmek.
ARTIK SADECE SEÇİM ZAMANI DEĞİL, HESAP VERME ZAMANI
Yönetimde kim olursa olsun, beklenti çok basit:
Hesap verin.
Ne yaptığınızı anlatın.
Ne yapamadığınızı anlatın.
Projelerinizi açıklayın.
Harcamalarınızı açıklayın.
Genç avukatlar için ne yaptığınızı açıklayın.
Ekonomik sıkıntı yaşayan deneyimli avukatlar için hangi mekanizmaları oluşturduğunuzu açıklayın.
Adli yardımda neyi değiştirdiğinizi açıklayın.
CMK konusunda hangi sonuçları aldığınızı açıklayın.
Vatandaşın avukatlarla yaşadığı sorunlar konusunda hangi mekanizmaları geliştirdiğinizi açıklayın.
Ve görev sürenizin sonunda üyelerin karşısına çıkıp şunu söyleyebilmelisiniz:
“Bize verilen yetkiyi şu şekilde kullandık.”
İşte hesap verebilirlik budur.
GEÇMİŞ YÖNETİMLERE DE AYNA TUTMAK GEREKİYOR
Diyarbakır Barosunun güçlü bir tarihi ve önemli bir hukuk mücadelesi geleneği var. Bu miras değerlidir.
Ancak geçmişte yapılan iyi ve kötü işler, bugünkü eksikleri konuşmamıza engel olmamalıdır.Hiçbir yönetim eleştirinin üzerinde değildir Hiçbir dönem “bizden önce hiçbir şey yapılmadı” veya “bizden sonra hiçbir şey yapılmayacak” anlayışıyla değerlendirilmemelidir.Her dönem kendi yaptığıyla, yapamadığıyla ve bıraktığı mirasla değerlendirilmelidir.Geçmiş yönetimleri eleştirmek Baroya zarar vermez.Tam tersine, kurumu güçlendirir.Çünkü güçlü kurumlar kendi eksikleriyle yüzleşebilir.
SON SÖZLERİM
Diyarbakır Barosu sıçrama, kayırma, yönetici yakınlarına basamak olma makamı değildir olmuşsa da artık olmamalıdır.
Yöneticilere ayrıcalıklı kariyer basamağı değildir.
Siyasete atılma vitrini değildir.
Bir kişisel prestij alanı hiç değildir.
Diyarbakır Barosu, avukatların ortak meslek örgütüdür.
Bu nedenle yeni dönemde dileğim çok basit:
Genç avukat unutulmasın.
Mağdur avukat yalnız bırakılmasın.
Ekonomik sıkıntı yaşayan deneyimli avukat görmezden gelinmesin.
Tarafsız duran avukat bir grubun dışında kaldığı için yalnızlaştırılmasın.
Meslektaş dayanışması, meslek hatalarının üzerini örtmenin bahanesi yapılmasın.
Baro yönetimi kişisel mevki ve makam arayışının basamağına dönüştürülmesi terk edilsin
Ve en önemlisi: Baronun kapısı bütün avukatlara eşit açılsın. Çünkü makam geçicidir. Unvan geçicidir.Yönetimler değişir. Listeler değişir. İsimler değişir. Ama Diyarbakır Barosunun kurumsal itibarı ve avukatlık mesleğinin onuru kalır.
Adayların artık kafalarında ki soruyu değiştirme zamanı:
“Baro bana ne kazandırır?” değil;
“Ben Baroya ne kazandırabilirim?” diye olmalı.
Çünkü Baro bir kişinin değil, bütün avukatların evidir. Ve evin anahtarı kişisel kariyer için değil; mesleğin onurunu, savunmanın bağımsızlığını ve adalet arayan vatandaşın hakkını korumak için taşınır.
3 BÖLÜMLÜK YAZI DİZİSİNİN SONU
Bu yazı dizimin sonunda Adaylardan temel isteğimi tek bir cümlede özetlersem:
“Baro bana ne kazandırır?” değil; “Ben Baroya ne kazandırabilirim?” diye düşünmeleridir
Diyarbakır Barosunun yeni döneminin; meslektaş dayanışmasını, eşitliği, şeffaflığı, hesap verebilirliği ve vatandaşın adalete erişimini güçlendirmesi dileğimle.
Diyarbakır Barosunda seçim süreci yaklaşırken, ilk bölümde yıllarını mesleğe vermiş ancak ekonomik ve mesleki sorunlarla mücadele eden avukatları konusunu açmaya çalıştım.
Şimdi sıra mesleğin geleceğine ve bu mesleğin hizmet verdiği vatandaşa geliyor.
Çünkü Baro yalnızca bugünün avukatlarını değil, yarının avukatlarını ve toplumun adalete erişimini de düşünmek zorundadır.
GENÇ AVUKATLARA ÜSTENCİ BAKILMAMALI VE EZDİRİLMEMELİ
Bugün genç avukatlar mesleğe çok zor koşullarda başlıyor.
Büro giderleri…
Personel giderleri…
Dosya ve duruşma yükü…
CMK ve adli yardım uygulamalarındaki sorunlar…
Mesleki deneyim eksikliği…
Ve ekonomik olarak ayakta kalma mücadelesi…
Bütün bunlar genç avukatların karşısında.
Peki genç avukatın sesi nerede?
Baro yönetimlerinin seçimden seçime genç avukatları hatırlaması yeterli değildir.
Genç avukat sadece oy kullanacağı zaman hatırlanacak bir meslektaş değildir.
GENÇ AVUKAT BARONUN GELECEĞİDİR.
Bu nedenle genç avukatların yalnızca seçim listelerinde değil; yönetimde, komisyonlarda, karar alma mekanizmalarında ve mesleki politikalarda daha fazla söz sahibi olması gerekir.
Çünkü bugün genç avukatın yaşadığı sorun, yarının Baro politikasını belirleyecektir.
Genç avukatın önüne yalnızca seçim döneminde sandık koymak yetmez.
Ona karar mekanizmalarında da yer açmak gerekir.
PEKİ AVUKAT MAĞDURU VATANDAŞ?
Şimdi meselenin Vatandaş tarafına gelelim.
Avukat mağduru vatandaş.
Bu konu konuşulmadığında tablo eksik kalır.
Çünkü vatandaş avukatına yalnızca bir dosya teslim etmiyor.
Parasını…
Hakkını…
Geleceğini…
Bazen ailesini…
Bazen yıllarca süren bir mücadelesini teslim ediyor.
Avukatlık mesleğinin çoğunluğu elbette bu sorumluluğu büyük bir özveriyle taşıyor.
Ancak meslek içinde yaşanan her sorun, vatandaş açısından da sonuç doğuruyor.
Bir vatandaş avukatıyla ilgili ciddi bir sorun yaşadığında ne yapacak?
Kime başvuracak?
Şikâyeti nasıl değerlendirilecek?
Mesleki denetim nasıl işletilecek?
Vatandaşın mağduriyeti gerçekten dinlenecek mi?
İşte Baronun en önemli sınavlarından biri de burada başlıyor.
Avukat şikâyet bürosu Diyarbakır adliyesinin içinden derhal çıkarılmalıdır.
Çünkü meslek dayanışması başka şeydir; meslektaş hatasını görmezden gelmek başka şey.
Bir meslek örgütünün görevi, mesleğin itibarını korumaktır.
Mesleğin itibarı ise yalnızca avukatı korumakla değil, vatandaşın avukata duyduğu güveni korumakla da mümkündür.
ELEŞTİRİDEN KORKMAYAN BİR BARO
Baro dışarıdaki hukuksuzlukları eleştirirken kendi içindeki sorunları da görebilmeli.
Vatandaşın hakkını savunurken avukat mağduriyetini de görmeli.
Genç avukatın sorununu dinlerken yıllardır mesleğin yükünü taşıyan deneyimli avukatı da unutmamalı.
Ve gerektiğinde kendi uygulamalarını da eleştirebilmeli.
Çünkü güçlü kurumlar eleştiriden korkmaz.
Tam tersine, eleştiriyi kurumsal gelişimin aracı haline getirir.
Bu nedenle seçim döneminde yalnızca adayların ne söylediğine değil, geçmişte hangi sorunların çözülemediğine de bakmak gerekir.
Sorunları konuşmak Baroyu zayıflatmaz.
Sorunları görmezden gelmek zayıflatır.
BARONUN SORUMLULUĞU SADECE AVUKATLA SINIRLI DEĞİL
Baro bir meslek örgütüdür.
Ama aynı zamanda adalet sisteminin önemli aktörlerinden biridir.
Bu nedenle avukatın hakkı ile vatandaşın adalete erişimi birbirinden koparılamaz.
Avukatın ekonomik olarak ayakta kalamadığı bir sistem vatandaşın nitelikli hukuki yardıma erişimini de zorlaştırır.
Vatandaşın avukata güvenemediği bir ortam ise doğrudan mesleğin itibarını etkiler.
Dolayısıyla mesele bir bütün olarak ele alınmalıdır.
Avukat güçlü olacak ki savunma güçlü olsun.
Savunma güçlü olacak ki vatandaşın hakkı güçlü korunsun.
Bunun yolu ise sadece sloganlardan değil, somut mesleki politikalardan geçiyor.
DEVAMI SEÇİM AREFESİNDE…
3. VE SON BÖLÜMDE: “Baro bir makam mı, meslek örgütü mü? Yönetim görevi kişisel kariyer basamağına dönüşebilir mi? Kliklerin üzerinde nasıl bir Baro mümkün? Ve yeni yönetimden neden artık sadece vaat değil, hesap verebilirlik istemeliyiz?”
02:00
02:00
News
